Amor Patriae suprema lex!

Kiedy w 1389 roku Serbowie zostali pokonani przez Turków na Kosowym Polu, przyświecał im jeden cel: zemsta. Wędrowali po Europie jako lekka jazda konna, używając jedynie lekkich tarcz i pancerzy z całego asortymentu zbrojenia ochronnego. Zawitali również do Polski, gdzie dołączył do uzbrojenia jeden istotny element, przejęte od Raców (lekkiej węgierskiej konnicy) - kopie. Szybkość, lekkość i niesamowita zwrotność nowo powstałej formacji wojskowej dały początek husarii, która przyniosła nam niespełna dwa wieki wspaniałych zwycięstw.

 

Powstanie husarii

Miano husarii zaczerpnięto od serbskiego słowa „usar”, które oznaczać miało konnego jeźdźca, rycerza. Jej pierwowzorem było wojsko serbskie i węgierskie używające lekkiego pancerza. Odstąpiono od przywdziewania ciężkich zbroi, zastępując je lekkim pancerzem i tarczą, jako oręża zaś używano kopii. Dopiero król Stefan Batory uzbroił konnych żołnierzy w ciężkie pancerze i wyodrębnił husarie jako osobną formację. W szeregach husarii walczyła zazwyczaj szlachta, z racji wysokich kosztów uzbrojenia i utrzymania konia.

Dokładny moment pojawienia się husarii w Polsce do dziś jest kwestią sporną, dlatego też wśród historyków toczą się na ten temat liczne spory. Przyjmuje się jednak za datę jej powstania rok 1503, kiedy to Sejm powołał do życia pierwsze chorągwie polskiego autoramentu, wśród których znalazły się również chorągwie husarskie. Tak wczesne datowanie uzasadnia się często faktem, iż na obrazie przedstawiającym bitwę pod Orszą w 1514 roku widnieją zastępy skrzydlatych kawalerzystów.

 

Podsumowanie

Różnorodność przeciwników Polski w XVI i XVII wieku wymusiła powstanie formacji wojskowej uniwersalnej, zdolnej do walki zarówno z piechotą wykorzystującą długie piki, jak i lekkiej jazdy konnej zbrojnej w łuki i szable oraz broń palną. Husaria była jedna z najstraszliwszych, najgroźniejszych a zarazem najpiękniejszych formacji wojskowych łączącą w sobie elementy sztuki wojennej praktycznie z całej Europy. Jej liczne zwycięstwa świadczą o potędze i do dziś dnia budzą dumę w sercach Polaków, przypominając o chwale i potędze polskich oddziałów husarskich

Bibliografia (w pdf)
 
Poczet Krakowskiej Chorągwi Husarskiej
Projekt i wykonanie: © Kasia i Tomek
Kraków 2011-2013
Teksty i zdjecia podlegają ochronie prawnej na podstawie Ustawy o Prawie Autorskim i Prawach Pokrewnych
Dz.U.1994r. Nr 24 poz.83 z dn. 4 lutego 1994 wraz z późniejszymi zmianami.
Stowarzyszenie, Zarząd Stowarzyszenia ani administrator strony nie ponoszą odpowiedzialności za informacje zamieszczone na stronie husaria.krakow.pl i jej podstronach.